Sıfat Tamlaması Kullanımı ve Faydaları Nelerdir?
15 Mayıs 2024 Çarşamba

Sıfat Tamlaması Kullanımı ve Faydaları Nelerdir?

Sıfat tamlaması, bir isimle ilgili bilgi veren ve ismin önüne eklenerek oluşan kelime grubudur. Bu şekilde oluşturulan sıfat tamlaması ismin sayısını, ismini, rengini, şeklini, konumunu, durumunu ya da isimle ilgili olan başka bir şeyi anlatır. Sıfat tamlaması bir ya da daha fazla sıfatla oluşturulabilir.


Sıfat tamlaması örnekleri

  • Yakışıklı çocuk
  • Yemyeşil doğa
  • Kıymalı dolma
  • Çeyrek ekmek
  • Öteki çocuk
  • Büyük ev
  • Yaşlı adam
  • İlk yarışmacı
Sıfat tamlaması oluşturulurken birden çok sıfat kullanılabilir. Bu durumda sıfatlar birbirinden bağlaçlarla ve noktalama işaretleri ile ayrılır. Örnek olarak;
  • Soğuk ve karlı hava / Az ama yeterli para / Zayıf ama güzel kız

Belirsizlik sıfatı bir ve kendisinden önce gelen sıfat arasında virgül kullanılmaz

  • Uzun, ince bir kişi / Zayıf, güzel bir kız / Lezzetli, tatlı bir elma

Sıfat tamlaması özellikleri nelerdir?


Sıfat tamlamasında ilk kelime tamlayan, ikinci kelime de tamlanan olarak adlandırılır. Tamlayan tamlanan kelimenin anlamını bütünler. Yani bir anlamda tamlayan sıfat yardımcı unsurudur. İsim ise ana unsurdur. Başta tamlayan olur, sonda ise tamlanan bulunur. Kelime grubunun vurgusu tamlayanda olur. Sıfata tamlamasında anlam daima ön planda olmalıdır. Örnek olarak aşağıdakiler verilebilir;
  • Büyük bahçe, Güzel çerçeve, Buğulu gözler

Sıfat tamlamasında sıfat ve isim ek almadan birleşir. Tamlama ek almaz. Örnek olarak aşağıdakiler verilebilir
  • Serin hava, Mavi gökyüzü, Hassas kalp

Her sıfatla sıfat tamlaması oluşturulabilir. Örnek olarak
  • Niteleme sıfatlarıyla; Çalışkan öğrenci, güzel hava, mavi deniz gibi
  • İşaret sıfatlarıyla; Diğer sorulara geçin, bu eşyalar nereye konacak gibi
  • Asıl sayı sıfatlarıyla; Bir elma bile yememişsin, Beş kilo patates al gibi
  • Sayı dışında başka birimlerle ölçülen nesnelerle; 150 kg un, 3 mt kumaş gibi
  • Sıra sayı sıfatlarıyla; 11. Kıta, 3. Hafta gibi
  • Kesir sayı sıfatlarıyla; Çeyrek elma, Yarım karpuz gibi
  • Üleştirme sıfatlarıyla; Beşer elma, altışar ekmek gibi
  • Belgisiz sıfatlarla; Bir gün görüşelim, Bazı insanlar gibi
  • Soru sıfatlarıyla; Kaçıncı arabanı aldın? Nasıl gelmeyi düşünüyorsun? Gibi
  • Sıfat fiillerle ya da sıfat fiil grupları ile; Ağaçları sallayan rüzgâr, Sabahın gelmesine yakın an gibi
Sıfat tamlaması oluşturulurken sıfat ile isim arasında noktalama işareti konulmaz. Eğer noktalama işareti konulursa, kullanılan ilk kelime tek kalır ve isimleşir. Örneğin; Genç kıza ağlayarak yaklaştı, bu örnekte noktalama işareti kullanılmamış ve genç sıfat olmuş, Genç, kıza ağlayarak yaklaştı burada virgül kullanıldığı için genç isim haline dönüşmüştür.

Sıfat ile zarfların anlamlarını tamamlayan zarflardan oluşan kelime grupları da sıfat tamlamasıdır. Örnek olarak;
Daha güzel, çok doğru, en acı gibi.

Birden fazla sıfat sıralı halde kullanılarak ismi belirtebilir ya da niteleyebilir Örnek olarak;
Büyük, korkutucu, karanlık ve gizemli bir evdi.

Hoş, tatlı, güzel ve naif bir kadındı.


Bir sıfatta birden fazla ismi işaret edebilir. Örnek olarak

Yüksek yaylalar, dağlar, tepeler bu bölgede karakterizedir.

Ucuz evler, arabalar.

Sıfat tamlamasında tamlayan ile tamlanan birlikte ya da ayrı olarak bir kelime grubu oluşturabilir. Bir sıfat tamlaması da başka bir sıfat tamlaması dahilinde tamlayan veya tamlanan olarak yer alabilir. Örnek olarak;
Koklamadan bozulan çiçek demeti.

Şu şişman adam.

Cümle içinde sıfat, isim ve zarf görevi görürler. Örneğin;
Sabah gün doğarken başlayan yağmur aniden sağanak şekline döndü.

Sıfat tamlamasında tamlanan tamlayanın anlamında bulunuyorsa düşürülür. O sıfatın o isimden başkasına ait olduğu düşünülmez. Böyle sıfatlar adlaşmış sıfat olarak tanımlanır. Örneğin;
Hasta kişiyi hastaneye yetiştiremediler / Hastayı yetiştiremediler.

Tembel insanlar başarılı olamaz / Tembeller başarılı olamaz.

Sıfat Tamlaması Yorumları

soru

Türkan

25 Ekim 2018 Perşembe

Merhabalar, bu aralar Türkçe çalışıyorum. Dil bilgisinde anlamadığım bir konu var. Ben cümle içinde hangi kelime zarf, hangi kelime sıfat tam olarak anlayamıyorum. Sıfat ile zarfı birbirinden ayıra bilmem için uygulayabileceğim bir yöntem var mı? Yardımcı olursanız çok sevinirim.

Cevap yaz

Yorum Yap

Çok Okunanlar

Sıfat Çeşitleri Nelerdir?

Sıfat Çeşitleri Nelerdir?

Haber Bülteni

Popüler İçerik

4 Sınıf Sıfatlar Konu Anlatımı ve Örnekleri

4 Sınıf Sıfatlar Konu Anlatımı ve Örnekleri

10 Sınıf Sıfatlar Kullanımı ve Örnekleri

10 Sınıf Sıfatlar Kullanımı ve Örnekleri

Adlaşmış Sıfat Çeşitleri ve Örnekleri

Adlaşmış Sıfat Çeşitleri ve Örnekleri

Sıfat Yapan Ki Kullanımı

Sıfat Yapan Ki Kullanımı

Kesir Sayı Sıfatı Kullanımı ve Örnekleri

Kesir Sayı Sıfatı Kullanımı ve Örnekleri

Güncel

Sıfat Nedir ve Özellikleri Nelerdir?

Sıfat Nedir ve Özellikleri Nelerdir?

Güncel

Hz Muhammedin Sıfatları ve Anlamları

Hz Muhammedin Sıfatları ve Anlamları

Güncel

Belgisiz Sıfat Çeşitleri ve Kullanımı

Belgisiz Sıfat Çeşitleri ve Kullanımı

İngilizce Sıfatlar Türleri ve Özellikleri

İngilizce Sıfatlar Türleri ve Özellikleri

İngilizce Sıfatlar, İsimleri niteleyen kelimelere sıfat denir. Sıfat kelimesinin İngilizce karşılığı adjective olarak kullanılır. Bir ismin önüne gelerek, o ismi sah[...]

Allahın Zati Sıfatları ve Anlamları

Allahın Zati Sıfatları ve Anlamları

Allah'ın Zatı Sıfatları, Allah (C, c)'ın zatına ait ve yarattığı hiç birine kati suretle verilemeyecek olan sıfatları vardır. Bu sıfatların birine verilesi caiz değ[...]

Arapça Sıfatlar Kullanımı ve Örnekleri

Arapça Sıfatlar Kullanımı ve Örnekleri

Arapçada sıfatlar, sıfat ve mevsuf olmak üzere iki çeşittir; sıfat, bir ismin rengini, çeşidini vb. Gibi nasıllığını belirtmek için kullanılan ad ön ekidir. Mevsuf[...]

Arapça Sıfat Tamlaması

Arapça Sıfat Tamlaması

Arapça Sıfat Tamlaması: Arapça sıfat tamlaması yapılırken daima sıfat, tasvir ettiği nitelediği isimden sonra gelmektedir. Sıfat tamlaması en az bir isim ve sıfattan [...]

Sıfat Ön Ad Çeşitleri

Sıfat Ön Ad Çeşitleri

Sıfat ön ad, varlıkları ve isimleri detaylandırmak için kullanılan sözcüklerdir. Bir nesnenin rengini, kokusunu, görünüşünü, iç dünyasını, sayısını, şeklini,[...]

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6